ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ
Ο Μιχάλης Αναστασιάδης εξορίσει τις εικαστικές παραδόσεις του μοντερνισμού. Τα αντικείμενά του ανήκουν κάπου ανάμεσα στο βιομηχανικό design, της γλυπτικής και της διακοσμητικής τέχνης και αντλούν πληροφορίες από τους θεσμούς του κάθε κλάδου.
Ο Αναστασιάδης γεννήθηκε στην Κύπρο το 1967 και σήμερα ζει και εργάζεται στο Λονδίνο. Ίδρυσε το στούντιό του το 1994 και έχει συνεργαστεί με πολυάριθμους πρωτοποριακούς σχεδιαστές, όπως τον Hussein Chalayan και τον οίκο Swarovski. Παραδείγματα της δουλειάς του βρίσκονται στις μόνιμες συλλογές του ΜοΜA (Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης) στη Νέα Υόρκη, στο Victoria and Albert Museum στο Λονδίνο και στο Crafts Council of England. Αυτή είναι η πρώτη του έκθεση στην Κύπρο και συμμετέχει μόνο με κάποια πρόσφατα κομμάτια που φέρουν αποκλειστικά τη δική του υπογραφή.
Ο κόσμος που δημιουργεί ο Αναστασιάδης είναι σαφής, συγκρατημένος και στοχαστικός και χαρακτηρίζεται από αυστηρή πειθαρχία όσον αφορά στη φόρμα και τη μειωτική προσέγγιση των υλικών. Τα φωτιστικά, οι καθρέφτες και τα επιτραπέζια αντικείμενά του φαίνονται απατηλά απλά, κάποιες φορές ακόμη και κοινότοπα, κι όμως η κάθε λεπτομέρεια είναι δουλεμένη με απόλυτη σχολαστικότητα, προδίδοντας την κατάρτισή του ως πολιτικός μηχανικός και ως βιομηχανικός σχεδιαστής. Κάποια από τα αντικείμενά του αποτελούν μνημειακά, αρχιτεκτονικά δοκίμια φόρμας που αλληλεπιδρούν με το χώρο που τα περιβάλλει. Κατά κανόνα η χρήση τους είναι σαφής, όμως σε κάποιες περιπτώσεις η προτιθέμενη λειτουργία τους θα μπορούσε να ερμηνευτεί με διάφορους τρόπους. Το Meditation Stool (Σκαμπό Διαλογισμού), για παράδειγμα, είναι ένα υβριδικό αντικείμενο, εν μέρει έπιπλο, εν μέρει δοχείο και εν μέρει γλυπτό. Λειτουργικό, χωρίς να έχει μια απόλυτα συγκεκριμένη χρήση, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σαν κάθισμα, σαν βάση για την έκθεση ενός άλλου αντικειμένου, σαν γλυπτική φόρμα ή απλά σαν ένα πρακτικό δοχείο για φρούτα.
Παρ’ όλο που ο Αναστασιάδης χρησιμοποιεί μια συγκρατημένη φρασεολογία φόρμας ή σχήματος, η οποία μπορεί να υποδηλώνει ότι είναι μινιμαλιστής, εντούτοις η δουλειά του έχει μια αισθησιακή πολυτέλεια λόγω της ποιότητας των υλικών του. Για παράδειγμα, η σειρά φωτιστικών Ball Light είναι κατασκευασμένη από χυτό ορείχαλκο επιχρυσωμένο, ενώ ένα άλλο επιτραπέζιο φωτιστικό είναι λαξευμένο από ατόφιο όνυχα. Συχνά ο Αναστασιάδης διαλέγει ανακλαστικά υλικά, τα οποία δίνουν την αίσθηση ότι τα αντικείμενα του εξαϋλώνονται, όπως το κατοπτρικό γυαλί και ο στιλβωμένος μπρούντζος για επιτραπέζια σκεύη και φωτιστικά, και ο στιλβωμένος χαλκός για τη δημιουργία πολυεδρικών καθρεφτών. Αστραφτερές επιφάνειες συνδυάζονται με απλά γεωμετρικά σχήματα όπως κυλίνδρους, ορθογώνια παραλληλόγραμμα και σφαίρες, για να οριοθετήσουν αρχιτεκτονικούς χώρους, για παράδειγμα το Double-sided Mirror και το Tube Wall Light, και τα δύο αντικείμενα που στερεώνονται στο τοίχο και που προτείνουν νέες σημειολογίες. Αυτά περιέχουν επίσης πηγές φωτός που φαίνονται να αιωρούνται ανεξάρτητα μέσα στους εξαϋλωμένους, ανακλαστικούς χώρους.
Ο Αναστασιάδης σπάνια αποκρύβει τις βιομηχανοποιημένες λωρίδες φθορισμού, που χρησιμοποιεί σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις όπως το Tube Chandelier, αλλά και τους Dan Flavin και Donald Judd (καλλιτέχνες-μινιμαλιστές, τους οποίους επικαλείται σε πολλά σχέδιά του), ανακαλύπτει μια ποιητική του φωτός μέσα από τα πεζά αυτά εξαρτήματα. Η φορμαλιστική, συστηματική προσέγγισή του στη δομή και τη φόρμα δεν περιορίζει αλλά απελευθερώνει πειραματισμούς με εφέ και ατμόσφαιρα. Για παράδειγμα, τα διάφορα Tube Wall Lights, φτιαγμένα από μπρούντζο, κατοπτρικό γυαλί και ροδόξυλο, φέρουν το κάθε ένα τη δική του εγγενή καθαρότητα και ιδιότητα, όπως ζεστασιά ή ψυχρότητα, βαρύτητα ή την έλλειψή της. Τα ποτήρια-καθρέφτες είναι μια σειρά από δοχεία με διπλά τοιχώματα για κατανάλωση υγρών και ένα μεγαλύτερο κάδο για πάγο. Φτιαγμένα από πορφυρό γυαλί, τα ποτήρια έχουν μια επιβλητική, αυτοκρατορική πολυτέλεια ενώ ταυτόχρονα παραμένουν ημιδιαφανή και αιθέρια.
Πρόσφατα, ο Αναστασιάδης έχει εισαγάγει μια κινητική διάσταση στη δουλειά του, για παράδειγμα τους Mobile Chandeliers, ένα συνονθύλευμα από βέργες και μπάλες που μοιάζει με απεικόνιση της δομής του ατόμου. Ο Αναστασιάδης επιτρέπει στα υλικά και τα κατασκευάσματά του να μιλήσουν από μόνα τους, αποφεύγοντας να εγκλείσει τις κατασκευές του ή να αποκρύψει οτιδήποτε χρησιμοποιώντας διακοσμητικά μοτίβα. Εν τούτοις τα αντικείμενα είναι άκρως διακοσμητικά, παρ’ όλο που τα χαρακτηρίζει πάντοτε η σοβαρότητα και ποτέ η επιπολαιότητα. Στο σύνολό τους, μοιάζουν σαν μια σειρά από επίσημα εργαστηριακά πειράματα, όμορφα στημένα και με τέλειες αναλογίες.
Gareth Williams
Ανώτερος Λέκτορας, The Royal College of Art, London
Πρώην έφορος στις Αίθουσες Αρχιτεκτονικής, Victoria & Albert Museum, London